Support Buddhavani Saptahik by promoting your company's product. Contact 9866429659/9841379528 for more detail

धर्म, संस्कृति, परम्परा, तथा राजसंस्थाप्रति समर्पित

भिक्षु आनन्दलाई बहिस्कार कहिले सम्म ?

/ Main News / विचार
बिसन्तर शाक्य
भगवान बुद्धले धम्मपदमा आज्ञा हुनु भएको छ “बैरभावले वैरभाव कहिल्यै शान्त हुँदैन अवेरभावले मात्र वैर भाव शान्त हुन्छ । ” शाक्युमनीको यस महान उपदेशलाई आज उहाँकै अनयायी भिक्षुहरुले अनुशरण गर्न सकिरहेको छैन भन्ने कुरा भिक्षु आनन्दले आफ्नो गल्तिलाई स्वीकार्दै पटक पटक क्षेमा याचना सहितको पत्र भिक्षुमहासंघलाई पठाईसक्दा पनि कुनै सुनुवाई नगरी वैरभाव राखी भिक्षु आनन्दलाई बहिस्कार गरिराखेको कार्यले देखाइरहेको छ ।
बुद्धभूमी नेपालमा आज भिक्षुहरुको संख्या हेर्ने हो भने ३ सय जना भन्दा बढी छैन जुन बुद्धभूमीकोलागी नै दुःखदायी कुरा भइरहेको समयमा भएका भिक्षुहरुको बिचमा पनि वैरभाव राखेर बहिस्कार गरेर एकआपमा मनमुताव राखेर जग हसाइरहेको छ ।
२०७३ साल देखि भिक्षु महासंघले भिक्षु आनन्दलाई बहिस्कार गरेको थियो । अहिले २०७६ सालको अन्तमा पुग्न लागी सकेको छ । यस बिचमा भिक्षु आनन्दले पटक पटक क्षेमा याचना सहितको पत्र पठाईसकेको छ भने उपासक उपासिका, बौद्ध संघसंस्थाहरुले पनि भिक्षु आनन्दलाई लगाइएको बहिस्कारलाई हटाएर भिक्षुसंघमा सामेल गर्न पत्राचार गरिसकेको छ । तर कसैको पनि कुरालाई वर्तमान भिक्षुमहासंघ भने झैं कानमा तेल हालेर बसीरहेका छन् । के यो बुद्धशिक्षा अनुरुपको कार्य हो ? आज भिक्षुमहासंघले विचार गर्नु पर्दछ ।
भिक्षु आनन्दका गुरु एवं युगपरुष संघनायक स्व. भिक्षु अश्वघोष महास्थविरकै चाहना बमोजिम भिक्षु आनन्दले संघनायक भन्तेबाट क्षेमा याचना गरेको पत्र भिक्षु महासंघलाइ पठाएमा संघमा पुनबहाली तुरन्तै हुने आज्ञा भए बमोजिम संघनायकसंग क्षेमा याचनापछि संघनायकबाट नै भिक्षु आनन्दलाई पुनबहाली गर्न निर्देशन गर्नु भएको पत्रलाई समेतलाई वेवास्ता गरेर संघनायक भन्तेको अगौरब एवं अपमान गरेको छ ।
संघनायक स्व. भिक्षु अश्वघोष महास्थविरबाटै भिक्षु आनन्दलाई बहिस्कार नगर्न पत्राचार गर्दा पनि भिक्षु आनन्दलाई बहिस्कार गर्ने कार्यलाई भिक्षु महासंघले निरन्तरता दिनुले शाक्यमुनी बुद्धले धम्मपदमा “ मलाई कुट्यो, मलाई गाली गरयो, मेरो लग्यो, मेरो अपमान भयो भनेर बारम्बार मनमा राख्नेको वैरभाव शान्त हुन्दैन ” भनेर आज्ञा हुनु भए झैं आज भिक्षु महासंघ पनि यही रोगबाट ग्रष्ट भएको देखिन्छ ।
( हुनत मलाई पनि संघनायक गुरु अश्वघोष भन्तेले आनन्दलाई बहिस्कार गर्ने कार्य अब पुग्यो उसलाई भिक्षुसंघमा पुन समावेस गरेको हेर्न मन छ भनेर भन्नुभएको कुरा म झलभल सम्झिरहेको छु अर्थात संघनायक भन्तको अन्तिम इच्छा नै भिक्षु आनन्दलाई भिक्षुसंघमा पुन सामेल गर्नु थियो ।)
भगवान बुद्धलाई ३ पटक मार्न खोज्ने देवदत्तलाई माफी दिनु भयो । सारीपुत्र महास्थविरले आफुलाई कुट्न आउने ब्राम्हणलाई माफी मात्र होइन उसलाई पिट्न आउने उपासकहरुलाई समेत गाली गरेर पठाउनु भयो । यसरी “ क्रोधलाई मैत्रीले, असत्यलाई सत्यले जित्ने ” शिक्षाको प्रणेता शाक्यमुनी बुद्धको अनुयासी भिक्षुहरुमा म , मेरो , मलाई भन्ने अहँमताले भरिपूर्ण भएको देखिएको छ । यदी भिक्षुमहासंघ नै आफ्नो सदस्यले माफी माग्दा माफी नदिई अहमता देखाउने हो भने भिक्षुहरुले दिने उपदेशलाई गृहस्थीहरुलाई कसरी लिने र कसरी सम्झाउने ?
भिक्षुृ आनन्दले गल्ती गरयो होला , गल्ती मानिसबाटै हुन्छ पनि तर ताली एक हातले बज्दैन भन्ने कुरालाई पनि नकार्नु हुँदैन । तैपनि भिक्षु आनन्दले गल्ती नै गरेको भए ३ बर्ष सम्म उनलाई बहिस्कार गरेर दण्ड त दिइसकेको छ र उसले भोगी सकेको छ भने अहिले सम्म केका लागी यो वैरभाव हो ? के भिक्षु महासंघले एकपटक बहिस्कार गरेपछि आजिवन नै बहिस्कार गर्ने नियम हो कि ? बौद्ध जगतलाई जवाफ दिनु पर्दछ भिक्षु महासंघले ।
होइन भने किन भिक्षु आनन्द स्वयं संघको समक्ष गएर क्षेमा याचना गर्दा पनि वेवास्ता गरिएको छ ? पटक पटक माफी माग्दा पनि माफी नपाउनुको कारण के हो यसको पनि जवाफ भिक्षु महासंघले दिनु पर्दछ । होइन भने यसरी आफुखुसी गर्ने अधिकार भिक्षुमहासंधलाई अधिकार छैन ।
यसरी लिखित मौखिक रुपमा आफु नतमस्तक भई क्षेमा याचना गर्दा पनि सहानुभूति समेत देखाउन नसक्न्ो भिक्षु संघको कार्यले संसारलाई धर्म, नैतिकता, मैत्री करुणा तथा शान्तिको शिक्षा दिने भिक्षुसंघ कतै आफ्नै मार्गबाट भत्किएर अतिवादी, अशान्तिवादी महासंको दर्जामा त गएन ? सोच्नु आवश्यक छ
भिक्षु महासंघ कुनै दल, संघसंस्था होइन , यो विशुद्ध धार्मिक संस्था हो । निर्वाण प्राप्त गर्न आफ्नो परिवार, घरवार त्याग गरेर भिक्षु भएर उपासका उपासिकाहरुको दानबाट आफ्नो जिविका चलाउनु पर्ने भिक्षुहरुको चरित्र नै यस्तो भएमा यसले भिक्षुहरुको बदनाम हुने् मात्र नभई बुद्ध शासनलाई हानी गर्नेछ ।
तसर्थ भिक्षु महासंघले भिक्षु आनन्दबाट पठाइएको माफीपत्रलाई गम्भिरपुर्बक लिएर भिक्षुमहासंघबाट के कस्तो प्रकृया अपनाउनु पर्ने भए अपनाएर तत्काल भिक्षु आनन्दलाई भिक्षुसंघमा सम्मिलित गराउनु पर्दछ । होइन यसरी नै वैरभाव र अहमता राखेर बसिरहे भिक्षुसंघ र बुद्धशासनलाई नै हानी पुरयाउने निश्चित छ ।
आखिर भिक्षु आनन्द पनि घरवार परित्याग गरेर श्री लंकामा बुद्ध शिक्षा अध्ययन गरेर देश विदेशमा बुद्ध शिक्षालाई प्रचार गरिरहेका एक सक्षम र सबल भिक्षु हुन । पुर्वसभासद जस्तो भइसकेको यस्ता सबल र सक्षम भिक्षुलाई बहिस्कार गरेर संघलाई फाइदा होइन बेफाइदा नै हुनेछ । तसर्थ संघको यस्तो असहिष्णु व्यवहारले अन्तत संघमा नै घात प्रतिघात, आन्तरिक कलह भएको संघको रुपमा जनमानसमा उजागर हुनेछ ।
त्यसैले बुद्धले “ एकदिन मर्नु पर्छ भन्ने विचार गर्ने वित्तिकै कलह शान्त हुन्छ” भनेर आज्ञा हुनु भए झैं भिक्षुमहासंघले आफ्नो गरिमा, गौरब र संघको चरित्रलाई अनुसरण गर्दे माफी मागीसकेका भिक्षु आनन्दलाई तत्काल माफी दिएर भिक्षुमहासंघमा सामेल गराउनु नै आजको आवश्यकता हो । बुद्धशिक्षाको चरित्र हो । नत्र भिक्षु महासंघको औचित्यमा माथि नै प्रश्न चिन्ह उठ्नेछ र यसको जवाफदेहीता स्वयं भिक्षुमहासंघ नै हुनेछ । र “सुखा संघस्स समागम” भन्ने बुद्धको उपदेशको नै अपमान हुनेछ । सबैलाई चेतना भया ।





`
Tags:

Latest

Flower

यस महामारीबाट सबै प्राणी मुक्त हाेउन भनी सबैले बुद्ध बचन रतनसुत्रको पाठ गर्नु र गराउनु आवश्यक छ

अहिले विश्वभर कोरोना भाइरसको महामारीले मानव समाजलाई दुख दिइरहेको छ । यस भाइसरले लाखौं मानिस पिडित छन् भने हजारौं मानवहरुको ज्यान लिइसकेको छ । यस्तो अवस्थामा विज्ञान यसकोलागी आवश्यक औषधी […]
Flower

नेपाल लकडाउन यस्ताे छ निर्णयहरु

नेपाल लकडाउन निर्णयहरु:- १. औषधी उपचार, खाद्यवस्तु खरिदजस्ता अत्यावश्यक काममा बाहेक कुनै पनि व्यक्ति घरबाट बाहिर ननिस्कने । २. अनुपतिप्राप्त सवारी साधन, स्वास्थ्यकर्मी, सुरक्षा निकायले प्रयोग गर्नेबाहेक सबै प्रकारका सार्वजनिक […]
Flower

भाेली ११ गते बिहान ६ बजेदेखि १८ गते बिहान ६ बजेसम्म घरबाट बाहिर निस्कन नपाउने

सरकारले एक हप्तासम्म घरबाट बाहिर निस्कन प्रतिबन्ध लगाएको छ। सिंहदरबार बसेको उच्चस्तरीय समन्वयन समितिको बैठकले ११ गते बिहान ६ बजेदेखि १८ गते बिहान ६ बजेसम्म घरबाट बाहिर निस्कन नपाउने निर्णय […]
Flower

किन भगवान बुद्धले होली पर्वलाई मुर्ख, असंस्कारी (ग्राम्य uncivilized) पर्व भनिए

बालनक्खत उत्सव( घोषक कथा) भगवान बुद्धले होली जस्तो पर्वलाई मुर्ख, असंस्कारी (ग्राम्य uncivilized) पर्व भन्नु भएको छ । किन भगवान बुद्धले होली पर्वलाई यस्तो भनिएको हो भने बुद्धकालीन समयमा श्रावस्तीमा […]
Flower

कम्मठानाचार्य श्रद्धेय प्रज्ञाश्री महास्थविरबाट “ सम्यक दृष्टि”बारे धर्म देशना

कम्मठानाचार्य श्रद्धेय प्रज्ञाश्री महास्थविरबाट धर्म देशना गर्नु भएको छ । आज डिएभी कलेजको बुुद्ध हलमा आयोजना गरिएको धर्म देसना कार्यक्रममा श्रद्धेय भन्तेबाट “ सम्यक दृष्टि”को बारेमा अत्यन्तै सरल सहज भाषामा […]

राजसंस्थाView All

राजा ज्ञानेन्द्र वीर बिक्रम शाहदेव बाट प्रधानमन्त्री केपी ओलीको शिघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना

राजा ज्ञानेन्द्र वीर बिक्रम शाहदेव बाट प्रधानमन्त्री केपी ओलीको शिघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना गरिबक्सेको छ आज राजाबाट प्रमुख सचिब पशुपति भक्त महर्जन ज्यूलाई पठाइबक्सेर टिचिंग अस्पतालमा उपचार गरिरहनु भएका प्रधानमन्त्री केपी […]

राजारानी भारत भ्रमणबाट स्वदेश फिर्ति सवारी हाेइबक्से

राजा ज्ञानेन्द्र बीर विक्रम शाह देव तथा रानी काेमलराज्य लक्ष्मी देवी शाह दुई साताभन्दा लामो धार्मिक तथा सामाजिक यात्रापछि स्वदेश फिर्ति सवाारी हाेइबक्सेकाे छ । अाज आइतबार दिउँसो राजारानी भारत […]

राजा रानी बाट अाज भारतको अमृतसरस्थित शिखहरुको पवित्र तीर्थस्थल ‘स्वर्ण मन्दिर’को दर्शन

राजा ज्ञानेन्द्र बीर बिक्रम शाहदेव तथा रानी काेमल राज्य लक्ष्मी देवी शाहबाट अाज बिहीबार भारतको अमृतसरस्थित शिखहरुको पवित्र तीर्थस्थल ‘स्वर्ण मन्दिर’को दर्शन गरिबक्सेकाे छ । माैसुफहरूलाई स्वर्ण मन्दिर परिसरमा श्री […]

राजाबाट प्रजातन्त्रलाई आफ्नो स्वार्थ अनुरुप प्रयोग नगर्न दलहरूलाइ चेतावनी दिइबक्सेको छ

राजाबाट प्रजातन्त्रलाई आफ्नो स्वार्थ अनुरुप प्रयोग नगर्न दलहरूलाइ चेतावनी दिइबक्सेको छ । ७० राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवसको अवसर पारेर राजाबाट देशवासीको नाउँमा बक्सेको सन्देश कुरा उल्लेख गरिबक्सेको हो । राजाबाट भनिबक्सेको […]

बाैध्द-गतिविधिView All

बुद्ध बिहारहरुमा सामूहिक पूजापाठ नगर्न अखिल नेपाल भिक्षु महासंघकाे आग्रह

कोरोना संक्रमणको जोखिमबाट बच्न अखिल नेपाल भिक्षु महासंघले अपिल गरेको छ । बुद्ध बिहारहरुमा सामूहिक पूजापाठ नगर्न आग्रह समेत गरिएकाे महासंघका महासचिव भिक्षु काेण्डन्यले बताए । सरकारले कोरोना सर्तकताका लागि […]

भिक्षु पञ्ञासार “त्रिपिटक विशारद“बाट “अकुशल कर्म“ विषयमा धर्मदेशना

श्रध्देय भिक्षु पञ्ञासार “त्रिपिटक विशारद“बाट कर्मविवपाक र पुनर्भव अन्तर्गत “अकुसल कर्म“विषयमा धर्मदेशना गर्नु भएको छ । युवा बौद्ध पुचः भक्तपुरको आयोजनामा भगवान बुद्ध बुद्ध भइसकेपछि सर्वप्रथम कपिलवस्तु नगरमा गमन गर्नु […]

अनगारीका संघबाट कोरोना भाइरसबाट सबै प्राणी मुक्त होस भन्ने कामना सहित बौद्ध स्थूपामा परित्राण पाठ

कोरोना भाइरसबाट सबै प्राणी मुक्त होस भन्ने कामना सहित धार्मिक पवित्रस्थल बौद्ध स्थूपामा परित्राण पाठ गरिएको छ । थेरवाद अन्र्तराष्टिय अनगारीका संघको आयोजनामा हिजो शुक्रवार बौद्ध स्थूपामा अनगारीका गुरुमाँहरुबाट नोबल […]

कोरोना भाइरसले सङ्क्रमितको शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना गर्दै बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनीमा शान्ति प्रार्थना

बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनीमा कोरोना भाइरस सङ्क्रमणले मृत्यु भएकाप्रति श्रद्धाञ्जलि तथा सङ्क्रमितको शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना शान्ति प्रार्थना गरिएको छ । लुम्बिनी पर्यटन व्यवसायी सङ्घद्वारा बिहीबार साँझ सो भाइरस सङ्क्रमणले मृत्यु भएकाप्रति […]

राजनीतिView All

नेपाल लकडाउन यस्ताे छ निर्णयहरु

नेपाल लकडाउन निर्णयहरु:- १. औषधी उपचार, खाद्यवस्तु खरिदजस्ता अत्यावश्यक काममा बाहेक कुनै पनि व्यक्ति घरबाट बाहिर ननिस्कने । २. अनुपतिप्राप्त सवारी साधन, स्वास्थ्यकर्मी, सुरक्षा निकायले प्रयोग गर्नेबाहेक सबै प्रकारका सार्वजनिक […]

भाेली ११ गते बिहान ६ बजेदेखि १८ गते बिहान ६ बजेसम्म घरबाट बाहिर निस्कन नपाउने

सरकारले एक हप्तासम्म घरबाट बाहिर निस्कन प्रतिबन्ध लगाएको छ। सिंहदरबार बसेको उच्चस्तरीय समन्वयन समितिको बैठकले ११ गते बिहान ६ बजेदेखि १८ गते बिहान ६ बजेसम्म घरबाट बाहिर निस्कन नपाउने निर्णय […]
/ राजनीति

आवास क्षेत्रमै विधुतीय शवदाहको योजना विरोधमा उत्रिए, स्थानीय

ललितपुरको शंखमूलमा आवास क्षेत्रमै विद्युतीय शवदाह बनाउन लागिएकोमा ललितपुरका स्थानीयवासीहरु संघर्षमा उत्रिएका छन् । विरोध प्रदर्शन गर्ने क्रममा उनीहरुले सोमबार ललितपुर महानगरपालिका र वडा नं ११ कार्यालयमा घेराउ गरी नाराबाजी […]
/ राजनीति

नेपालकाे पहिचान भनेकाे नै लुम्बिनी हाे

संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री योगेशकुमार भट्टराईले लुम्बिनीको वृहत्तर विकासका लागि सरकारले काम गरिरहेको बताउनुभएको छ । लुम्बिनी परिषद्को बैठकलाई हिजाे बुद्धवार सम्बोधन गर्दै उहाँले लुम्बिनीको विकासका लागि धेरै अध्ययन […]

सामाजिकView All

नेपालमा थप एक व्यक्तिमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भेटिए

नेपालमा थप एक व्यक्तिमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भेटिएको राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाका एक अधिकारीले पुष्टि गरेका छन्। योसहित नेपालमा भेटिएका सङ्क्रमित व्यक्तिको सङ्ख्या तीन पुगेको छ। तर तीमध्ये एक जना निको भइसकेका […]
/ सामाजिक

बिस्केट जात्रालाई औपचारिक पूजाआजामा मात्रै सीमित गरिने

विश्वव्यापी रुपमा फैलिएको कोरोना भाइरसको उच्च जोखिमप्रति संवेदनशील भई यो वर्षको विस्केट जात्रालाई औपचारिक पूजाआजामा मात्र सीमित गरिने भएको छ । भक्तपुर नगरपालिकाका प्रमुख सुनिल प्रजापतिको अध्यक्षतामा सोमबार सम्पन्न विस्केट […]
/ सामाजिक

सत्यमोहन लोक साहित्य भवन बनाउन जगकाे शिलान्यास

सत्यमोहन लोक साहित्य भवन बनाउन आज चैत ६ गते विहिवार बखुं बहाल स्थित सत्यमोहन जोशीको घर पुननिर्माणकोलागी जग राख्ने काम सम्पन्न भएको छ। ललितपुर महानगरपालिकाका मेयर चिरिबाजु महर्जनको उपस्थितिमा लोक […]
/ सामाजिक

युवाहरूलाई बुद्ध शिक्षाको माध्यमबाट चेतनशील बनाउने उद्देश्य लिई स्थापना भएको #मैत्रेय_युवा_संघ को २३ औं स्थापना दिवस

युवाहरूलाई बुद्ध शिक्षाको माध्यमबाट चेतनशील बनाउने उद्देश्य लिई स्थापना भएको #मैत्रेय_युवा_संघ को २३ औं स्थापना दिवसको उपलक्ष्यमा डा. अनोजा गुरुमांको प्रमुख आतिथ्यमा वार्षिक उत्सव कार्यक्रम थथुबही , जयकीर्ति महाविहारमा सम्पन्न […]
Go to Top