धर्म, संस्कृति, परम्परा, तथा राजसंस्थाप्रति समर्पित

भिक्षु आनन्दलाई बहिस्कार कहिले सम्म ?

/ Main News / विचार
बिसन्तर शाक्य
भगवान बुद्धले धम्मपदमा आज्ञा हुनु भएको छ “बैरभावले वैरभाव कहिल्यै शान्त हुँदैन अवेरभावले मात्र वैर भाव शान्त हुन्छ । ” शाक्युमनीको यस महान उपदेशलाई आज उहाँकै अनयायी भिक्षुहरुले अनुशरण गर्न सकिरहेको छैन भन्ने कुरा भिक्षु आनन्दले आफ्नो गल्तिलाई स्वीकार्दै पटक पटक क्षेमा याचना सहितको पत्र भिक्षुमहासंघलाई पठाईसक्दा पनि कुनै सुनुवाई नगरी वैरभाव राखी भिक्षु आनन्दलाई बहिस्कार गरिराखेको कार्यले देखाइरहेको छ ।
बुद्धभूमी नेपालमा आज भिक्षुहरुको संख्या हेर्ने हो भने ३ सय जना भन्दा बढी छैन जुन बुद्धभूमीकोलागी नै दुःखदायी कुरा भइरहेको समयमा भएका भिक्षुहरुको बिचमा पनि वैरभाव राखेर बहिस्कार गरेर एकआपमा मनमुताव राखेर जग हसाइरहेको छ ।
२०७३ साल देखि भिक्षु महासंघले भिक्षु आनन्दलाई बहिस्कार गरेको थियो । अहिले २०७६ सालको अन्तमा पुग्न लागी सकेको छ । यस बिचमा भिक्षु आनन्दले पटक पटक क्षेमा याचना सहितको पत्र पठाईसकेको छ भने उपासक उपासिका, बौद्ध संघसंस्थाहरुले पनि भिक्षु आनन्दलाई लगाइएको बहिस्कारलाई हटाएर भिक्षुसंघमा सामेल गर्न पत्राचार गरिसकेको छ । तर कसैको पनि कुरालाई वर्तमान भिक्षुमहासंघ भने झैं कानमा तेल हालेर बसीरहेका छन् । के यो बुद्धशिक्षा अनुरुपको कार्य हो ? आज भिक्षुमहासंघले विचार गर्नु पर्दछ ।
भिक्षु आनन्दका गुरु एवं युगपरुष संघनायक स्व. भिक्षु अश्वघोष महास्थविरकै चाहना बमोजिम भिक्षु आनन्दले संघनायक भन्तेबाट क्षेमा याचना गरेको पत्र भिक्षु महासंघलाइ पठाएमा संघमा पुनबहाली तुरन्तै हुने आज्ञा भए बमोजिम संघनायकसंग क्षेमा याचनापछि संघनायकबाट नै भिक्षु आनन्दलाई पुनबहाली गर्न निर्देशन गर्नु भएको पत्रलाई समेतलाई वेवास्ता गरेर संघनायक भन्तेको अगौरब एवं अपमान गरेको छ ।
संघनायक स्व. भिक्षु अश्वघोष महास्थविरबाटै भिक्षु आनन्दलाई बहिस्कार नगर्न पत्राचार गर्दा पनि भिक्षु आनन्दलाई बहिस्कार गर्ने कार्यलाई भिक्षु महासंघले निरन्तरता दिनुले शाक्यमुनी बुद्धले धम्मपदमा “ मलाई कुट्यो, मलाई गाली गरयो, मेरो लग्यो, मेरो अपमान भयो भनेर बारम्बार मनमा राख्नेको वैरभाव शान्त हुन्दैन ” भनेर आज्ञा हुनु भए झैं आज भिक्षु महासंघ पनि यही रोगबाट ग्रष्ट भएको देखिन्छ ।
( हुनत मलाई पनि संघनायक गुरु अश्वघोष भन्तेले आनन्दलाई बहिस्कार गर्ने कार्य अब पुग्यो उसलाई भिक्षुसंघमा पुन समावेस गरेको हेर्न मन छ भनेर भन्नुभएको कुरा म झलभल सम्झिरहेको छु अर्थात संघनायक भन्तको अन्तिम इच्छा नै भिक्षु आनन्दलाई भिक्षुसंघमा पुन सामेल गर्नु थियो ।)
भगवान बुद्धलाई ३ पटक मार्न खोज्ने देवदत्तलाई माफी दिनु भयो । सारीपुत्र महास्थविरले आफुलाई कुट्न आउने ब्राम्हणलाई माफी मात्र होइन उसलाई पिट्न आउने उपासकहरुलाई समेत गाली गरेर पठाउनु भयो । यसरी “ क्रोधलाई मैत्रीले, असत्यलाई सत्यले जित्ने ” शिक्षाको प्रणेता शाक्यमुनी बुद्धको अनुयासी भिक्षुहरुमा म , मेरो , मलाई भन्ने अहँमताले भरिपूर्ण भएको देखिएको छ । यदी भिक्षुमहासंघ नै आफ्नो सदस्यले माफी माग्दा माफी नदिई अहमता देखाउने हो भने भिक्षुहरुले दिने उपदेशलाई गृहस्थीहरुलाई कसरी लिने र कसरी सम्झाउने ?
भिक्षुृ आनन्दले गल्ती गरयो होला , गल्ती मानिसबाटै हुन्छ पनि तर ताली एक हातले बज्दैन भन्ने कुरालाई पनि नकार्नु हुँदैन । तैपनि भिक्षु आनन्दले गल्ती नै गरेको भए ३ बर्ष सम्म उनलाई बहिस्कार गरेर दण्ड त दिइसकेको छ र उसले भोगी सकेको छ भने अहिले सम्म केका लागी यो वैरभाव हो ? के भिक्षु महासंघले एकपटक बहिस्कार गरेपछि आजिवन नै बहिस्कार गर्ने नियम हो कि ? बौद्ध जगतलाई जवाफ दिनु पर्दछ भिक्षु महासंघले ।
होइन भने किन भिक्षु आनन्द स्वयं संघको समक्ष गएर क्षेमा याचना गर्दा पनि वेवास्ता गरिएको छ ? पटक पटक माफी माग्दा पनि माफी नपाउनुको कारण के हो यसको पनि जवाफ भिक्षु महासंघले दिनु पर्दछ । होइन भने यसरी आफुखुसी गर्ने अधिकार भिक्षुमहासंधलाई अधिकार छैन ।
यसरी लिखित मौखिक रुपमा आफु नतमस्तक भई क्षेमा याचना गर्दा पनि सहानुभूति समेत देखाउन नसक्न्ो भिक्षु संघको कार्यले संसारलाई धर्म, नैतिकता, मैत्री करुणा तथा शान्तिको शिक्षा दिने भिक्षुसंघ कतै आफ्नै मार्गबाट भत्किएर अतिवादी, अशान्तिवादी महासंको दर्जामा त गएन ? सोच्नु आवश्यक छ
भिक्षु महासंघ कुनै दल, संघसंस्था होइन , यो विशुद्ध धार्मिक संस्था हो । निर्वाण प्राप्त गर्न आफ्नो परिवार, घरवार त्याग गरेर भिक्षु भएर उपासका उपासिकाहरुको दानबाट आफ्नो जिविका चलाउनु पर्ने भिक्षुहरुको चरित्र नै यस्तो भएमा यसले भिक्षुहरुको बदनाम हुने् मात्र नभई बुद्ध शासनलाई हानी गर्नेछ ।
तसर्थ भिक्षु महासंघले भिक्षु आनन्दबाट पठाइएको माफीपत्रलाई गम्भिरपुर्बक लिएर भिक्षुमहासंघबाट के कस्तो प्रकृया अपनाउनु पर्ने भए अपनाएर तत्काल भिक्षु आनन्दलाई भिक्षुसंघमा सम्मिलित गराउनु पर्दछ । होइन यसरी नै वैरभाव र अहमता राखेर बसिरहे भिक्षुसंघ र बुद्धशासनलाई नै हानी पुरयाउने निश्चित छ ।
आखिर भिक्षु आनन्द पनि घरवार परित्याग गरेर श्री लंकामा बुद्ध शिक्षा अध्ययन गरेर देश विदेशमा बुद्ध शिक्षालाई प्रचार गरिरहेका एक सक्षम र सबल भिक्षु हुन । पुर्वसभासद जस्तो भइसकेको यस्ता सबल र सक्षम भिक्षुलाई बहिस्कार गरेर संघलाई फाइदा होइन बेफाइदा नै हुनेछ । तसर्थ संघको यस्तो असहिष्णु व्यवहारले अन्तत संघमा नै घात प्रतिघात, आन्तरिक कलह भएको संघको रुपमा जनमानसमा उजागर हुनेछ ।
त्यसैले बुद्धले “ एकदिन मर्नु पर्छ भन्ने विचार गर्ने वित्तिकै कलह शान्त हुन्छ” भनेर आज्ञा हुनु भए झैं भिक्षुमहासंघले आफ्नो गरिमा, गौरब र संघको चरित्रलाई अनुसरण गर्दे माफी मागीसकेका भिक्षु आनन्दलाई तत्काल माफी दिएर भिक्षुमहासंघमा सामेल गराउनु नै आजको आवश्यकता हो । बुद्धशिक्षाको चरित्र हो । नत्र भिक्षु महासंघको औचित्यमा माथि नै प्रश्न चिन्ह उठ्नेछ र यसको जवाफदेहीता स्वयं भिक्षुमहासंघ नै हुनेछ । र “सुखा संघस्स समागम” भन्ने बुद्धको उपदेशको नै अपमान हुनेछ । सबैलाई चेतना भया ।





`
Tags:

Latest

Flower

गणतन्त्र मुर्दावाद राजतन्त्र जिन्दाबाद

बिसन्तर शाक्य राजा ज्ञानेन्द्रबाट दलहरुलाई प्रजातन्त्रलाई आफ्नो स्वार्थको लागी मात्र प्रयोग भइरहेको र नेपाली जनतालाई प्रजातन्त्रको उपभोग नपाएको भनिबक्सँदै प्रजातन्त्र टाठा बाठा र आर्थिक आर्जनकोलागी मात्र प्रयोग नगर भनेर दलहरुलाई […]
Flower

राजा रानी बाट अाज भारतको अमृतसरस्थित शिखहरुको पवित्र तीर्थस्थल ‘स्वर्ण मन्दिर’को दर्शन

राजा ज्ञानेन्द्र बीर बिक्रम शाहदेव तथा रानी काेमल राज्य लक्ष्मी देवी शाहबाट अाज बिहीबार भारतको अमृतसरस्थित शिखहरुको पवित्र तीर्थस्थल ‘स्वर्ण मन्दिर’को दर्शन गरिबक्सेकाे छ । माैसुफहरूलाई स्वर्ण मन्दिर परिसरमा श्री […]
Flower

बौद्धहरुको महान् उत्सव इतिल्हने सम्यक पर्व फागुन १४ र १५ गते आयोजना हुँदैछ ।

ललितपुर, फागुन ७ । सातसय वर्षदेखि आयोजना हुँदै आएको बौद्धहरुको एक महान् उत्सव इतिल्हने सम्यक पर्व यो वर्ष आउँदो ने सं ११४० चिल्लाथ्व तृतिया र चतुर्थी अर्थात् वि सं २०७६ […]
Flower

राजाबाट प्रजातन्त्रलाई आफ्नो स्वार्थ अनुरुप प्रयोग नगर्न दलहरूलाइ चेतावनी दिइबक्सेको छ

राजाबाट प्रजातन्त्रलाई आफ्नो स्वार्थ अनुरुप प्रयोग नगर्न दलहरूलाइ चेतावनी दिइबक्सेको छ । ७० राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवसको अवसर पारेर राजाबाट देशवासीको नाउँमा बक्सेको सन्देश कुरा उल्लेख गरिबक्सेको हो । राजाबाट भनिबक्सेको […]
Flower

राजारानी अाज दिल्ली सवारी हाेइबक्सेकाे छ ।

राजा ज्ञानेन्द्र बीर बिक्रम शाहदेव तथा रानी काेमल राज्य लक्ष्मी देवी शाह दुई साताभन्दा लामो धार्मिक तथा सामाजिक भ्रमणकाेलागी अाज। आइतबार साँझ विस्तारा एयरलायन्सको विमानबाट दिल्ली सवारी हाेइबक्सेकाे छ । […]

राजसंस्थाView All

राजा रानी बाट अाज भारतको अमृतसरस्थित शिखहरुको पवित्र तीर्थस्थल ‘स्वर्ण मन्दिर’को दर्शन

राजा ज्ञानेन्द्र बीर बिक्रम शाहदेव तथा रानी काेमल राज्य लक्ष्मी देवी शाहबाट अाज बिहीबार भारतको अमृतसरस्थित शिखहरुको पवित्र तीर्थस्थल ‘स्वर्ण मन्दिर’को दर्शन गरिबक्सेकाे छ । माैसुफहरूलाई स्वर्ण मन्दिर परिसरमा श्री […]

राजाबाट प्रजातन्त्रलाई आफ्नो स्वार्थ अनुरुप प्रयोग नगर्न दलहरूलाइ चेतावनी दिइबक्सेको छ

राजाबाट प्रजातन्त्रलाई आफ्नो स्वार्थ अनुरुप प्रयोग नगर्न दलहरूलाइ चेतावनी दिइबक्सेको छ । ७० राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवसको अवसर पारेर राजाबाट देशवासीको नाउँमा बक्सेको सन्देश कुरा उल्लेख गरिबक्सेको हो । राजाबाट भनिबक्सेको […]

राजारानी अाज दिल्ली सवारी हाेइबक्सेकाे छ ।

राजा ज्ञानेन्द्र बीर बिक्रम शाहदेव तथा रानी काेमल राज्य लक्ष्मी देवी शाह दुई साताभन्दा लामो धार्मिक तथा सामाजिक भ्रमणकाेलागी अाज। आइतबार साँझ विस्तारा एयरलायन्सको विमानबाट दिल्ली सवारी हाेइबक्सेकाे छ । […]

राजा रानी दार्जिलिङ सिक्किम को भ्रमणमा सवारी हाेइबक्से

राजा ज्ञानेन्द्र बीर बिक्रम शाहदेब तथा रानी कोमल राज्यलक्षमी देवी शाहर साताब्यापी भारतको दार्जिलिङ र सिक्किमको यात्रामा सवारी हाेइबक्सेकाे छ । मौसुफहरू आइतबार बिहान झापाबाट सिलिगुडीतर्फ प्रस्थान गरिबक्सेको हाे । […]

बाैध्द-गतिविधिView All

ठेचाेमा “ज्ञानमाला बौद्ध जागरण कार्यक्रम ” सम्पन्न

ललितपुरक्षेत्रीय उप समितिको आयोजनामा तथा ग्वाननी ज्ञानमाला भजन खल: को ब्यवस्थापनमा ठेचाेमा “ज्ञानमाला बौद्ध जागरण कार्यक्रम ” सम्पन्न भएकाे छ । नेपाल राष्ट्रिय ज्ञानमाला समितीद्वारा गठित ललितपुरक्षेत्रीय उप समितिको आयोजनामा […]

बौद्धहरुको महान् उत्सव इतिल्हने सम्यक पर्व फागुन १४ र १५ गते आयोजना हुँदैछ ।

ललितपुर, फागुन ७ । सातसय वर्षदेखि आयोजना हुँदै आएको बौद्धहरुको एक महान् उत्सव इतिल्हने सम्यक पर्व यो वर्ष आउँदो ने सं ११४० चिल्लाथ्व तृतिया र चतुर्थी अर्थात् वि सं २०७६ […]

न्याखाचोकमा भिक्षु महासंघबाट महापरित्राण पाठ

ललितपुरको १६ वडा स्थित न्याखाचोकमा महापरित्राण पाठ सम्पन्न भएको छ । हिजो शनिवार सबै टोलवासि, ज्ञाति बन्धुहरूको सहित सबै सत्वहरूको सुखशान्ति र निरोगी कामना गरि पुजनीय भिक्षु महासंघबाट “ महापरित्राण […]

विश्व शान्तिको कामना गर्दै थाइल्यान्डका धुतांगधारी बौद्ध भिक्षुहरुबाट स्वयम्भूदेखि लुम्बिनीको पैदल यात्रा सुरु

विश्व शान्तिको कामना गर्दै थाइल्यान्डका धुतांगधारी ४५ जना बौद्ध भिक्षुहरुले बिहिबार काठमाडौँको स्वयम्भूदेखि लुम्बिनीको पैदल यात्रा सुरु गरेका छन ।स्वयम्भूको आनन्दकुटी महाविहारबाट यात्रा सुरु गरेका भिक्षुहरुले प्रत्येक दिन २५ देखि […]

राजनीतिView All

/ राजनीति

भएका ईतिहास मेट्दै नयाँ निर्माण गर्नु हुँदैन , पूरानालाई नै संरक्षण गर्दै जानू पर्दछ : राष्ट्रपती बिद्या भण्डारी

माघ -२५ राष्ट्रपती बिद्या भण्डारीबाट २०७२ बैशाख १२ गएको बिनासकारी महाभूकम्प र तत्पश्चातका पराकम्पणबाट ध्वस्त बनाएको ऐतिहासिक मरुसत्त:(भुतिसत:/काष्ठमण्डप)को भैरहेको पूनर्निर्माण कार्यको स्थलगत निरिक्षण गर्नु भयो । भुकम्पले बिगारेका ऐतिहासिक, धार्मिक […]
/ राजनीति

पाटनकाे सुन्धारा सडक लामो समयसम्म कालोपत्र नभएपछि स्थानीयबासीबाट चरणबद्ध आन्दोलन गर्ने तयारीमा

२५ माघ ०७६,सुन्धारा । सुन्धारा सडक लामो समयसम्म कालोपत्रे नगरेपछि पाटनबासीले विरोधस्वरुप साइनबोर्ड राखेर विरोध जनाएका छन् । विगत दुई बर्षदेखि भत्केको सडक कालोपत्र नगर्दा आक्रोसित स्थानीयबासीले विरोधस्वरुप यो बोर्ड […]
/ राजनीति

नेवाः विरोधि राज्यसत्ता विरुद्ध नेवा समुदायबाट माघ १६ गते बिशाल खबरदारी सभा

शहिद दिवसको दिन अर्थात माघ १६ गते बिहिबार नेवा समुदायले खरदारी सभा गर्ने भएको छ । पहिचान पक्षधर नेवाः आयोजकहरुका अनुसार १६ गते बिहिबार २ः३०मा वंघमा शहिदहरुको सपना राज्यबाट वेवास्ता […]
/ राजनीति

सामाजिक सञ्जाल सम्बन्धि विद्येयकबाट सरकारले भजन मण्डली तयार गर्न लागे

काठमाडौं । राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (संयुक्तं) ले सामाजिक सञ्जाल सम्बन्धि विद्येयकबाट सरकारले भजन मण्डली तयार गर्न लागेको ठहर गरेको छ । सो पार्टीले प्रस्तावित कानुनको खारेजीको माग समेत गरेको छ […]

विविधView All

/ विविध

दुनियाकै सबैभन्दा ठूलो आवासीय बौद्ध विद्यालय

चीनको चेंगदु नजिकै रहेको लारुङ गार बुद्धिस्ट एकेडेमीमा ४० हजार विद्यार्थी छन् । झन्डै एक गाउँजस्तै देखिन्छ यो एकेडेमी । घरको छाना र रंग रातो देखिन्छ । दानबाटै बनेको यो […]
/ Main News / विविध

रातको समयमा केही कुरा पोलिएको चर्को गन्ध , केको गन्ध हो भन्ने अझै यकिन भइसकेको छैन

काठमाडौं उपत्यकाका बासिन्दा केही दिनयता रातको समयमा केही कुरा पोलिएको चर्को गन्धले आजित भएको गुनासो गर्न थालेका छन् । यस्तो गन्ध एउटा टोलमा मात्र नभएर विभिन्न ठाउँमा अनुभव गरिएको छ […]
/ विविध

रक्सीकै लागि आफ्नै छोरालाई २५ हजारमा बेचे

दुर्व्यसनमा फसेपछि कस्को के लाग्छ र ? उनीहरु आफ्ना बाबु– छोराछोरी केही देख्दैनन् । अकल्पनीय घटना समेत घटाउँछन् उनीहरु । यस्तै एउटा घटना छ, जुन सुन्दा सबैलाई अचम्मित पार्छ । […]
/ विविध

लामा वांगडोर रिम्पोंछेले लियाे समाधि, ७ दिन पछि पनि मृत शरीर ताजा नै

जिगर बौद्ध मंदिर रिवालसर काे प्रमुख लामा वांगडोर रिम्पोंछे उर्फ ओंगदू १८ सितम्बर को बिहान 2 बजेर ५२ मिनटमा अाफ्नाे देह त्याग गरेर समाधिमा लीन हुनुभयाे , याे खबर फैलना […]
Go to Top